Πρωτοδημοσιεύτηκε:
στην
εφημερίδα
«ΕΡΓΑΤΙΚΗ
ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ»,
όργανο
της
ΟΚΔΕ 7
Δεκεμβρίου
1935
Ψηφιακή
μορφή:
Βασίλης
Φράγκος
HTML:
Αντώνης
Μεγρέμης
για
το
Αρχείο
των
Μαρξιστών
στο
Ίντερνετ
Η μεταπολίτευση που πραγματοποιήθηκε αποτελεί μια βαριά ήττα της εργατικής τάξης. Αν η βοναπαρτιστική κυβέρνηση της δικτατορίας Κονδύλη έπεσε αναπόφευκτα, όπως προβλέψαμε, και τη διαδέχεται σήμερα μια κατάσταση κοινοβουλευτικής «ομαλότητας», πραγματικά δεν πρόκειται παρά για μια προσωρινή παρένθεση στο μεγάλο δράμα που αρχίζει με τραγικό πρωταγωνιστή του την εργατική τάξη και όλα τα φτωχά καταπιεζόμενα στρώματα.
Κάτω από το βασιλικό καθεστώς η συγκέντρωση της καπιταλιστικής εξουσίας θάναι αμεσότερη και αποφασιστικότερη από πριν.
Η οικονομική, η πολιτική και πνευματική καταπίεση των μαζών θα πάρει έκταση και βάθος μεγαλύτερο.
Όλη η σημερινή ειδυλλιακή σκηνοθεσία που έστησε γύρω από το βασιλιά σα σύμβολο «εθνικής ενότητας» το συγκεντρωμένο χρηματιστικό κεφάλαιο, ντόπιο και ξένο, με τις «συμφιλιώσεις», τις αμνηστίες κλπ. για να δώσει στο νέο καθεστώς μια μαζική βάση, θα σκορπίσει σε θρύψαλα γρήγορα μέσα στη θύελλα που συνταράσσει, από εσωτερικές και εξωτερικές αιτίες, και στη χώρα μας το καθεστώς της καπιταλιστικής κυριαρχίας.
Από τις ίδιες αδυσώπητες ανάγκες που η κοινοβουλευτική «δημοκρατική» εξουσία είχε καταντήσει πριν μια σκεπασμένη και άλλοτε καθαρά ανοιχτή, δικτατορία τον κεφαλαίου, και το νέο κα0εστώς εξελίσσεται σε μια στυγνή ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ.
Με μόνη τη διαφορά πως τώρα οι ανάγκες της συντήρησης του καπιταλισμού απαιτούν ακόμα πιο σκληρά οικονομικά και πολιτικά μέτρα, και πως το νέο καθεστώς είναι ακόμα πιο ελαστικό για να χωρέσει ανοιχτότερες μορφές αντίδρασης.
Το προλεταριάτο αντιμετωπίζει τη νέα κατάσταση ιδεολογικά και ~οργανωτικά πραγματικά αφοπλισμένο.
Και μια ματιά μόνο στις συνδικαλιστικές οργανώσεις, στην έκταση και το βάθος της διάσπασής τους, στο μέγεθος της απογύμνωσής τους από τις πιο πλατιές και αποφασιστικές μάζες, στην κυνική εργατοκαπηλική πολιτική του ρεφορμισμού, και στην πλέρια μικροαστικοεπαναστατική πολιτική του σταλινισμού που τρέφονται περισσότερο απ’ αυτή την αδυναμία του προλεταριάτου, αφού την προετοίμασαν οι ίδιοι από χρόνια, αρκεί για να δώσει τη γενικότερη εικόνα της ταξικής οργάνωσης του προλεταριάτου και της στοιχειώδους αντίστασης που μπορεί να προβάλει σήμερα.
Δεν είμαστε μηδενιστές. Δεν τραβάμε μια μονοκοντυλιά διαγραφής σ' ό,τι έδωσε ως τα τώρα η δεκαεφτάχρονη πολιτική ιστορία του εργατικού μας κινήματος.
Αλλά το υλικό αυτό, οργανώσεις, πείρα και άνθρωποι, πρέπει σήμερα να ξαναχυθεί σε νέες ιδεολογικές μορφές, ν' ανασυνταχθεί κάτω από μια νέα σημαία ΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.
Μόνο μια φωτισμένη πρωτοπορία μπορεί σήμερα ν' ανασυντάξει ολόπλευρα, ιδεολογικά και οργανωτικά το προλεταριάτο, να ξαναδουλέψει να συγκεντρώσει και να καθοδηγήσει τις εργατικές μάζες από τη στοιχειώδη οικονομική τους άμυνα ενάντια στην καπιταλιστική επί0εση μέχρι την τελική τους νίκη, τη Σοσιαλιστική Επανάσταση.
Η δημιουργία του Νέου Κόμματος στην Ελλάδα είναι σήμερα απόλυτα ταυτόσημη με την ανάπτυξη της εργατικής τάξης, τόσο στο συνδικαλιστικό όσο και στο πολιτικό πεδίο. Με σύνεση αλλά και με αποφασιστικότητα οι επαναστάτες κομμουνιστές εργάτες σ' όλη τη χώρα πρέπει να πραγματοποιήσουν αυτό το ειδικό καθήκον της στιγμής που τους θέτει η Ιστορία.
(Θέσεις της Κ.Ε. της ΟΚΔΕ για την συζήτηση ανάμεσα στους Κομμουνιστές Διεθνιστές και ειδικότερα με την ομάδα «Μπολσεβίκος» πάνω στο ζήτημα της Νέας Διεθνούς και του Νέου Κόμματος στην Ελλάδα)
Οι παρακάτω θέσεις συζήτησης για την Νέα Διεθνή και για το νέο κόμμα στην Ελλάδα, αποτελούν μία εκπλήρωση της σχετικής απόφασης που πήρε η συνδιάσκεψη του Μάρτη 1935 της ΟΚΔΕ, όταν καθόριζε τις σχέσεις της με την ομάδα «Μπολσεβίκος».
Οι Θέσεις, αν και απέχουν από το να είναι ένα πλήρες πρόγραμμα των αρχών και της τακτικής του Νέου Κόμματος στην Ελλάδα, περικλείουν ωστόσο, κατά την άποψη της ΟΚΔΕ, το αναγκαίο και ικανό μίνιμουμ των ιδεών που πρέπει να υπάρχει για να επιτευχθεί η ενοποίηση όλων των πραγματικά τεταρτοδιεθνιστικών στοιχείων στην Ελλάδα, σε μία ενιαία οργάνωση, στο Νέο Κομμουνιστικό Κόμμα της χώρας.
Αν και από την πλευρά της ομάδας «Μπολσεβίκος», παρά την αρχική συμφωνία της με την ΟΚΔΕ για την ανάγκη της συζήτησης, έγινε τελευταία μία ανοικτή υπεράσπιση της ολότελα μενσεβίκικης άποψης της ενοποίησης και της συγκρότησης του Νέου Κόμματος, χωρίς συζήτηση, αλλά απλά και μόνο με μία συμφωνία πάνω στους 11 όρους της ΚΔΕ, εμείς πιστεύουμε ότι τελικά είναι αδύνατον να μην επικρατήσει ανάμεσα σε όλα τα σοβαρά τεταρτοδιεθνιστικά στοιχεία η άποψη της ενότητας ιδεών, για την οποία θέτουν τις βάσεις οι παρακάτω θέσεις της ΟΚΔΕ.
1. Ο ιμπεριαλισμός. Από τις αρχές του 20ου αιώνα ο βιομηχανικός καπιταλισμός μπαίνει στην ιμπεριαλιστική του φάση. Οικονομικά η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία των τραστ, των καρτέλ και συνδικάτων, από την συγχώνευση, του βιομηχανικού κεφαλαίου και του τραπεζικού σε μία ανώτερη σύνθεση, το χρηματιστικό κεφάλαιο, από την ολοένα και πιο μεγάλη εξαγωγή του κεφαλαίου, και την τοκογλυφική ή και παραγωγική του τοποθέτηση στις αποικιακές και στις μικρότερες καπιταλιστικές χώρες. Πολιτικά η ιμπεριαλιστική εποχή χαρακτηρίζεται από τον οξύτερο ανταγωνισμό που συγκλονίζει το μηχανισμό της καπιταλιστικής οικονομίας σε παγκόσμια κλίμακα, παρ’ όλη τη μεγαλύτερή της ακόμη συγκέντρωση, - ανταγωνισμό ανάμεσα στα τραστ και σε όλες τις μονοπωλιακές καπιταλιστικές ενώσεις – ανταγωνισμό ανάμεσα στο σύνολο τους, και στην μικρή καπιταλιστική παραγωγή, τόσο σε διεθνική όσο και σε εθνική κλίμακα. Τέλος, από την ακόρεστη δίψα για την αναδιανομή και την μονοπώληση της παγκόσμιας αγοράς πρώτων υλών και κατανάλωσης, που αυτή πάλι οδηγεί άμεσα και αναπότρεπτα σε γιγάντιες πολεμικές συγκρούσεις σαν εκείνη του 1914 – 18.
2. Φασισμός και προλεταριακή επανάσταση. Στην ιμπεριαλιστική περίοδο οξύνεται στο κατακόρυφο η κοινωνική ταξική πάλη. Η οικονομική εξέλιξη, απαθλιώνοντας το προλεταριάτο και τα μεσαία στρώματα, τα σπρώχνει με ακατάπαυστη επαναστατική ορμή ενάντια στο κεφαλαιοκρατικό καθεστώς. Η εποχή που είχε προβλέψει το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο», όπου η άρχουσα τάξη δεν θα ήταν πια σε θέση για να διαθρέψει τους σκλάβους της, πραγματοποιήθηκε. Η κεφαλαιοκρατία, έχοντας πια χάσει τις οικονομικές δυνατότητες για να συντηρήσει το κοινωνικό καθεστώς της κυριαρχίας της, καταφεύγει στην ωμή βία που αποκορυφώνεται στο καθεστώς του φασισμού. Όλες οι μεταρρυθμιστικές αυταπάτες που έσπειρε στις μάζες η άνθηση του βιομηχανικού καπιταλισμού και η χαραυγή του ιμπεριαλισμού χρεοκόπησαν σκληρά μέσα στην κατοπινή εξέλιξη. Η νίκη της προλεταριακής επανάστασης και του σοσιαλισμού έγινε έτσι μία άμεση ανάγκη για ολόκληρη την ανθρωπότητα που, μέσα στο καθεστώς του αποσυντιθέμενου καπιταλισμού, καταστρέφει τεράστιες υλικές, ζωικές και πνευματικές δυνάμεις.
3. Περίοδος απότομων καμπών. Αν και ο ιμπεριαλισμός γενικά αποτελεί την τελευταία φάση του καπιταλισμού, παραμένει ωστόσο η πιο χαρακτηριστική περίοδος των απότομων και γρήγορων αντίστροφων διακυμάνσεων στο οικονομικό και το πολιτικό πεδίο. Πάνω στην βάση της γενικής οικονομικής κατάπτωσης που χαρακτηρίζει την ιμπεριαλιστική εποχή, εξακολουθούν να διαδέχονται τις μερικές οικονομικές κρίσεις άλλες κρίσεις όλο και πιο πλατειές σε έκταση και βαθύτερες σε οξύτητα, καθώς και περίοδοι προσωρινών σταθεροποιήσεων ολοένα και πιο σύντομες και πιο άτονες. Παρόμοια απότομη και αντιφατική είναι και η εξέλιξη της πολιτικής κατάστασης, που διαμορφώνεται με πολύ μεγαλύτερη ελαστικότητα από την οικονομική βάση. Η αντικειμενική ωριμότητα της παγκόσμιας προλεταριακής επανάστασης στην ιμπεριαλιστική εποχή δεν είναι καθόλου ταυτόσημη με την αδιάκοπη ανάπτυξη μίας κατάστασης επαναστατικής. Αντίθετα, οι εναλλαγές από μία κατάσταση άμεσα επαναστατική, σε μία κατάσταση άμεσα αντεπαναστατική, η μετατροπή των προϋποθέσεων της νίκης του προλεταριάτου σε νίκη της πιο στυγνής αντίδρασης, αποτελούν τα χαρακτηριστικά στοιχεία της πολιτικής εξέλιξης στην ιμπεριαλιστική εποχή.
4. Τωρινή σπουδαιότητα του υποκειμενικού παράγοντα. Στην βάση των ώριμων συνθηκών για την νίκη της προλεταριακής επανάστασης και του κομμουνισμού, συνθηκών που τις δημιούργησε ο ιμπεριαλισμός στην εξέλιξη του, η συμβολή του υποκειμενικού παράγοντα, του επαναστατικού κόμματος, έχει γίνει σήμερα αποφασιστική. Όλη η πείρα της μεταπολεμικής, κυριότερα, ιστορίας του εργατικού κινήματος, και ειδικά η πείρα της Κομμουνιστικής Διεθνούς, συγκεντρώνεται στο συμπέρασμα ότι: όσο αντικειμενικά δυνατή στέκει η νίκη της προλεταριακής επανάστασης, τόσο αδύνατη γίνεται όταν λείπει ένα μαρξιστικό – λενινιστικό κόμμα της εργατικής τάξης, ικανό να προετοιμάσει, να καθοδηγήσει στην νίκη και ύστερα να στεριώσει την επανάσταση.
5. Συνέπειες της μεταπολεμικής γενικής κρίσης. Ο μεγάλος πόλεμος του 1914 στάθηκε η πρώτη εκδήλωση των κολοσσιαίων αντιφάσεων που κλείνει, και των τεράστιων συγκρούσεων που γεννάει η ιμπεριαλιστική ανάπτυξη του καπιταλισμού. Στην διάρκεια αυτού του πολέμου, ο καπιταλισμός σπατάλησε ανεκτίμητες υλικές, ζωικές και πνευματικές δυνάμεις και βγήκε από αυτόν με θανάσιμα τραυματισμένη την οικονομική και πολιτική του ισορροπία. Από τότε το προλεταριάτο άρχισε διαδοχικά να χάνει όλες τις οικονομικές και πολιτικές κατακτήσεις που τις είχε πετύχει στην περίοδο της ανόδου του βιομηχανικού καπιταλισμού. Το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων ξεπέφτει εξακολουθητικά, ενώ ταυτόχρονα εξακολουθητικά αυξάνει ο μόνιμος εφεδρικός στρατός των ανέργων. Η μικροαστική τάξη της πόλης και του χωριού εξαθλιώνεται παράλληλα με το προλεταριάτο και ξεπέφτει στην τάξη του. Αυτό γίνεται από την μία μεριά με την ορμητική συγκέντρωση και την ορθολογιστική οργάνωση (ρασιοναλισμό) και λειτουργία της καπιταλιστικής παραγωγής που εκμηδενίζει την μικρή ατομική ιδιοκτησία ακόμη και σε περιόδους ομαλής οικονομικής εξέλιξης, και από την άλλη μεριά εξαιτίας των πιο συχνών, όλο και πιο βαθιών και όλο και πιο μεγάλων σε έκταση οικονομικών κρίσεων, που κατά μάζες απαλλοτριώνουν τους μικροαστούς και την ατομική τους ιδιοκτησία. Ταυτόχρονα, η αύξηση των φορολογικών επιβαρύνσεων, ιδίως πάνω στην πλατιά αγροτική μάζα, συμπληρώνει το εξοντωτικό έργο του ιδιωτικού κεφαλαίου πάνω στην μικρή ιδιοκτησία. Η μεταπολεμική πορεία του καπιταλισμού αποβαίνει έτσι μία πορεία εξακολουθητικής κατά μάζες εξαθλίωσης του προλεταριάτου και των μεσαίων στρωμάτων.
6. «Κοινωνία Των Εθνών» και χρεοκοπία του συστήματος των Βερσαλλιών. Το σύστημα των Βερσαλλιών έγινε για να κατοχυρώσει το καθεστώς των νικητών του μεγάλου ιμπεριαλιστικού πολέμου του 1914. Μα δεν κατόρθωσε να αποκαταστήσει καμία ισορροπία στον καπιταλιστικό κόσμο. Από την πρώτη στιγμή της εφαρμογής του έγινε η πηγή που έθρεφε και προετοίμαζε νέες τεράστιες συγκρούσεις ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις για μία καινούργια αναδιανομή της παγκόσμιας αγοράς. Πίσω από το απατηλό προπέτασμα της «Κοινωνίας Των Εθνών» ο γαλλικός και ο αγγλικός ιμπεριαλισμός προσπάθησαν να διατηρήσουν και να επεκτείνουν τις κατακτήσεις τους, επιβάλλοντας την «ένοπλη ειρήνη» στους αντιπάλους τους, δια μέσω νέων κολοσσιαίων πολεμικών εξοπλισμών και πολεμικών συμμαχιών με τις μικρότερες κεφαλαιοκρατικές χώρες. Παράλληλα, οι ηττημένοι του πολέμου, καθώς και όσοι από την κατοπινή εξέλιξη αισθάνθηκαν την ανάγκη για μία νέα μοιρασιά της παγκόσμιας αγοράς, έτειναν στην αποσύνθεση του γαλλοαγγλικού συνασπισμού και της ΚΤΕ που τον καμουφλάριζε. Δεκαοκτώ χρόνια ύστερα από τον τερματισμό της αλησμόνητης τεράστιας ανθρωποσφαγής του 1914 – 18, που την προκάλεσαν τα ασυμφιλίωτα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα των καπιταλιστικών χωρών, ο ίδιος καπιταλιστικός κόσμος βρίσκεται σήμερα και πάλι διαχωρισμένος από πολύ πιο έντονες και πιο βαθιές αντιθέσεις που οδηγούν ξανά σε μία ασύγκριτα πιο φονική, άγρια και καταστρεπτική παγκόσμια σύρραξη.
7. Η τελευταία οικονομική κρίση. Ύστερα από την προσωρινή σταθεροποίηση του καπιταλισμού από το 1923 και αργότερα, σταθεροποίηση που στάθηκε δυνατή προπάντων γιατί απέτυχαν οι προλεταριακές ως τότε εξεγέρσεις, ξέσπασε στο 1929 η τελευταία οικονομική κρίση, μέσα στον κύκλο της οποίας αγωνιά ακόμη ο καπιταλιστικός κόσμος. Η κρίση αυτή, μόλο που διατηρεί τον κλασικό της κυκλικό χαρακτήρα, αναπτύσσεται ωστόσο πάνω στην βάση της γενικής μεταπολεμικής κρίσης του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος και πήρε μία ένταση και μία έκταση πρωτοφανή σε όλη την ιστορία αυτού του συστήματος έως τώρα. Η φάση της οξύτητας σ’ αυτήν την τελευταία κρίση, τελείωσε κοντά στις αρχές του 1933. Από τότε άρχισε μία οδυνηρότερη περίοδος οικονομικής στασιμότητας και κατάθλιψης (depression), που όσο και αν τώρα τελευταία φαίνεται πως έχει αρχίσει να υποχωρεί μπροστά σε σημάδια νέας οικονομικής αναζωογόνησης και ανάρρωσης, δεν παύει ωστόσο να διατηρεί τον άτονο, αντιφατικό και ανισόμερο χαρακτήρα της – κατά χώρες και κατά παραγωγικές σφαίρες. Από την άλλη μεριά, κατάντησε μέσα στον καπιταλισμό χρόνια η προοδευτική αχρήστευση μεγάλου τμήματος παραγωγικών μέσων και εργατικών δυνάμεων και γι’ αυτό πρέπει να αποκλείσουμε μία καινούργια περίοδο οικονομικής σταθερότητας τέτοια, που ο διεθνής καπιταλισμός να γνωρίσει μία νέα σταθεροποίηση σαν εκείνη του 1923 – 29. Ο δρόμος για μία νέα άνοδο οικονομική μπορεί να είναι μόνο εκείνος που μας δείχνει σήμερα η οικονομική εξέλιξη του καπιταλισμού, δηλαδή άτονος, αντιφατικός, ανισόμερος από χώρα σε χώρα και από κλάδο σε κλάδο, προετοιμάζοντας το σύντομο μπάσιμο της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας σε έναν καινούργιο τυφώνα οικονομικής κρίσης.
8. Προς νέα παγκόσμια σύρραξη. H οικονομική κρίση όξυνε τις ταξικές και διιμπεριαλιστικές αντιθέσεις στο κατακόρυφο. Σε πολλές χώρες δημιούργησε μία αντικειμενικά, άμεσα επαναστατική κατάσταση και έθεσε ωμά μπροστά στα κόμματα του προλεταριάτου το ζήτημα της επανάστασης ή της νίκης του φασισμού, δηλαδή της πιο στυγνής κεφαλαιοκρατικής αντίδρασης. Με τα μέτρα αυτά του τεχνητού διαμελισμού της παγκόσμιας αγοράς, που κατά την διάρκεια της κρίσης, πήρε καθεμία καπιταλιστική χώρα για να προστατεύσει την εθνική της παραγωγή, οι αντιθέσεις οι ιμπεριαλιστικές δυνάμωσαν περισσότερο. Ο πόθος για την μονοπώληση της παγκόσμιας αγοράς έγινε μεγαλύτερος και είναι σήμερα πιεστικότερος κάτω από τις συνθήκες της νέας οικονομικής δραστηριότητας που αρχίζει. Οι παραγωγικές δυνάμεις, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, γίνονται σήμερα ασυμβίβαστες με τα εθνικά όρια που τα έσκαψε ακόμη βαθύτερα ο προστατευτισμός. Από όλες τις διεθνείς διπλωματικές ζυμώσεις του τελευταίου καιρού, και ιδιαίτερα στο φως της ιταλοαβυσσηνιακής σύρραξης, αποδείχνεται ότι ο κίνδυνος του νέου ιμπεριαλιστικού πολέμου σε παγκόσμια κλίμακα βγαίνει ολοένα και περισσότερο πέρα από τα πλαίσια μίας γενικής προοπτικής, έχει πλησιάσει πάρα πολύ κοντά μας και γίνεται η πιο ζωντανή και επίκαιρη πραγματικότητα που έχει να αντιμετωπίσει η πολιτική του επαναστατικού προλεταριάτου.
9. Χρεοκοπία της 2ης Διεθνούς. Με το ξέσπασμα του μεγάλου ιμπεριαλιστικού πολέμου του 1914 αποκαλύφθηκε ο οπορτουνισμός της 2ης Διεθνούς, που τον είχε θρέψει η άνθιση του βιομηχανικού καπιταλισμού και η χαραυγή του ιμπεριαλισμού. Από την στιγμή που η 2η Διεθνής πέρασε στην υπηρεσία της κεφαλαιοκρατίας με την σοσιαλπατριωτική της πολιτική, το επαναστατικό προλεταριάτο αισθάνθηκε και διακήρυξε την ανάγκη να ιδρυθεί μία νέα Διεθνής. Μέσα από την προεργασία των διεθνών συνδιασκέψεων του Τσίμερβαλντ και του Κίενταλ και πάνω στο έδαφος της νικηφόρας ρωσικής επανάστασης ιδρύθηκε η 3η Κομμουνιστική Διεθνής.
10. 3η Διεθνής. Η ηρωική της περίοδος. Στα πρώτα χρόνια ύστερα από τον πόλεμο, με επικεφαλής την 3η Διεθνή το παγκόσμιο προλεταριάτο έγραψε τις πιο ένδοξες και θαυμάσιες σελίδες της ιστορίας του. Αν η νίκη δεν επισφράγισε τους αγώνες του και σε άλλες χώρες, αυτό δεν οφείλεται στην έλλειψη ευνοϊκών αντικειμενικών συνθηκών, ούτε στην έλλειψη μίας γενικά ορθής στρατηγικής και ταχτικής γραμμής. Οφείλεται στην αδυναμία των Κομμουνιστικών Κομμάτων στο σύνολο τους, να μετασχηματισθούν από κοινοβουλευτικά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα σε επαναστατικά μπολσεβίκικα κόμματα μέσα σε μία περίοδο που δεν ήταν περίοδος προεργασίας, αλλά απαιτούσε άμεση δράση. Τα γεγονότα στάθηκαν πιο γρήγορα από την προσαρμογή σε αυτά του υποκειμενικού παράγοντα.
11. Μετά την προλεταριακή ρωσική επανάσταση. Η απόκρουση και η ήττα των προλεταριακών εξεγέρσεων τα πρώτα χρόνια ύστερα από τον πόλεμο, δημιούργησαν μία ειδική κατάσταση για την Οκτωβριανή Επανάσταση, που αποφασιστικά επέδρασε πάνω στην εξέλιξή της. Απομονώνοντας την μέσα σε ένα ολοένα δυνατότερο καπιταλιστικό περικύκλωμα, αφαίρεσαν κατ’ αρχήν τις απαραίτητες οικονομικές και πολιτικές προϋποθέσεις μίας πλήρους σοσιαλιστικής ανοικοδόμησης ξεχωριστά μέσα στην Σοβιετική Ένωση. Ο σοσιαλιστικός μετασχηματισμός της βρέθηκε μπροστά σε τεράστιες δυσκολίες, που ανάγκασαν σε αλλεπάλληλες υποχωρήσεις το προλεταριάτο και δυνάμωσαν την αντίδραση και ταυτόχρονα την επίδραση από τα ηττημένα καπιταλιστικά στοιχεία.
12. Σταλινικός κεντρισμός και σοβιετική γραφειοκρατία. Στον ιδεολογικό τομέα, η αντικειμενική αυτή μεταβολή εκδηλώθηκε με την κεντριστική ιδεολογία της σταλινικής ομάδας, με την εθνικιστική – συντηρητική θεωρία του «σοσιαλισμού σε μία μόνο χώρα». Όσο μεγάλωναν από την μία μεριά οι αδυναμίες του επαναστατικού προλεταριάτου στις καπιταλιστικές χώρες και από την άλλη οι αδυναμίες του στο εσωτερικό της ΕΣΣΔ, τόσο ο σοσιαλιστικός της μετασχηματισμός έφερνε σε ολοένα καινούργιες δυσκολίες, και άλλο τόσο δυνάμωνε η κεντριστική ιδεολογία της σταλινικής ομάδας και κατακτούσε έδαφος τόσο μέσα στο μπολσεβίκικο κόμμα όσο και μέσα σε ολόκληρη την Κομμουνιστική Διεθνή. Κοινωνική βάση του σταλινικού κεντρισμού έγινε το στρώμα της σοβιετικής γραφειοκρατίας, των διοικητικών και τεχνικών κρατικών υπαλλήλων που υπερυψώθηκε ανεξέλεγκτο πάνω από το κόμμα και πάνω από όλα τα όργανα της σοβιετικής δημοκρατίας (Συνδικάτα, Σοβιέτ). Ο σταλινικός κεντρισμός εκφράζει ολοένα περισσότερο τα συμφέροντα, την ψυχολογία και την νοοτροπία αυτού του στρώματος, που αποτελεί μία νέα κάστα, προνομιακή πολιτικά και οικονομικά, στην ΕΣΣΔ. Η κάστα αυτή γίνεται όλο και πιο μεγάλη και πιο αποφασιστική όσο προχωρεί η αντιδραστική εξέλιξη στην παγκόσμια κατάσταση και η απομόνωση της σοσιαλιστικής προσπάθειας στην ΕΣΣΔ.
13. Προοπτικές της ΕΣΣΔ. Στις κοινωνικές της βάσεις και στις οικονομικές της τάσεις η ΕΣΣΔ εξακολουθεί να μένει ένα κράτος εργατικό. Ωστόσο, με την παντοδυναμία της γραφειοκρατίας, το πνίξιμο της αριστερής προλεταριακής πτέρυγας και του κόμματος και την απολυταρχική συγκέντρωση της εξουσίας σε μία κορυφή που σήμερα καταντά προσωπική ενός «αλάθητου» αρχηγού, έχει συντελεστεί κιόλας στην ΕΣΣΔ μία θερμιδωριανή μετατόπιση της εξουσίας στα πιο συντηρητικά στοιχεία της γραφειοκρατίας. Παρότι οι τεχνικές πρόοδοι των παραγωγικών δυνάμεων στην ΕΣΣΔ γίνονται πάνω στην βάση μίας διεύθυνσης σχεδίου της εθνικοποιημένης βιομηχανίας, ωστόσο η θερμιδωριανή αυτή εξέλιξη και ο βοναπαρτίστικος εκφυλισμός της προλεταριακής δικτατορίας αποτελεί μία άμεση απειλή για όλες τις κατακτήσεις της επανάστασης. Η ανεξέλεγκτη τρομοκρατική άσκηση της εξουσίας ενάντια σε κάθε στοιχείο της προλεταριακής πρωτοπορίας απέδειξε με τον πιο έκδηλο τρόπο ότι το παλαιό μπολσεβίκικο κόμμα στην ΕΣΣΔ είναι οριστικά πνιγμένο από την γραφειοκρατία και κάθε σκέψη για «μεταρρύθμιση» του ή «αναγέννηση» του κατάντησε σήμερα ουτοπία. Παρά το γεγονός ότι το αριθμητικό και κοινωνικό βάρος του σοβιετικού προλεταριάτου μεγάλωσε, ωστόσο η πολιτική του αδυναμία σήμερα καθορίζεται από την ανομοιογένεια της κοινωνικής του σύνθεσης, την έλλειψη επαναστατικής πείρας στην νέα γενιά, από την αποσύνθεση του κόμματος και, το σπουδαιότερο, από τις αλλεπάλληλες διαδοχικές ήττες του παγκόσμιου προλεταριάτου. Κάτω από τις συνθήκες που δημιούργησε η έως τώρα εξέλιξη μέσα στην ΕΣΣΔ και στον καπιταλιστικό κόσμο, είναι φανερό ότι το σταλινικό πολιτικό καθεστώς πηγαίνει προς την αναπόφευκτη κατάρρευση του. Η κατάρρευση αυτή μόνο σε μία περίπτωση μπορεί να μην σημάνει την παλινόρθωση του καπιταλισμού με την ειδεχθέστερη μορφή της φασιστικής αντεπανάστασης. Αν δηλαδή νίκες του παγκόσμιου προλεταριάτου ξαναδώσουν στο σοβιετικό προλεταριάτο την αυτοπεποίθηση στις δυνάμεις του. Η πάλη επομένως για την Νέα Διεθνή και το Νέο Κόμμα πρέπει να διεξαχθεί και μέσα στην ΕΣΣΔ. Η πάλη για την σωτηρία της ΕΣΣΔ σαν κράτους εργατικού συμπίπτει απόλυτα με την πάλη για την 4η Διεθνή και την Παγκόσμια Επανάσταση.
14. Εκφυλισμός της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Ο μηχανισμός της Κ.Δ. κατακτημένος από την σταλινική γραφειοκρατία έγινε ο μεγαλύτερος οργανωτής ηττών του διεθνούς προλεταριάτου από το 1923 και ύστερα. Η Κ.Δ. από τότε μπήκε σε μία περίοδο προοδευτικής ιδεολογικής και οργανωτικής αποσύνθεσης που επιταχύνθηκε εξαιρετικά, ύστερα από την νίκη του Χίτλερ στην Γερμανία. Η ευαισθησία του κεντρισμού στην επίδραση του επαναστατικού προλεταριάτου έγινε ελάχιστη ύστερα από την αντιδραστική εξέλιξη της κατάστασης στην Ευρώπη, με την νίκη του γερμανικού φασισμού, καθώς και εξαιτίας της παραπάνω εξέλιξης μέσα στην ΕΣΣΔ. Έτσι άνοιξε την περίοδο μίας τεράστιας δεξιάς στροφής που οδηγεί άμεσα και στην τυπική ακόμη διάλυση της Κ.Δ. μέσα σε μία ενιαία οπορτουνιστική Διεθνή μαζί με την 2η, με σκοπό την υπεράσπιση της σοβιετικής γραφειοκρατίας και των συμμάχων της ιμπεριαλιστικών κρατών. Το τελευταίο, 7ο συνέδριο της Κ.Δ. ξεκίνησε από την ολότελα εσφαλμένη αντίληψη ότι ο «σοσιαλισμός στην ΕΣΣΔ είναι ανέκκλητα εξασφαλισμένος, αρκεί το παγκόσμιο προλεταριάτο να φροντίσει να αφήσουν ήσυχη σε ειρήνη την ΕΣΣΔ». Ανεξάρτητα από τις πολύμορφες εσωτερικές αντιθέσεις του σοβιετικού καθεστώτος και από τον ολοένα και πιο ολέθριο ρόλο της σοβιετικής γραφειοκρατίας – δηλαδή και ανεξάρτητα από δύο παράγοντες που και από μόνοι τους είναι ικανοί να καταστρέψουν όλες τις κατακτήσεις της επανάστασης που δεν είναι καθόλου εξασφαλισμένες – πάντα όμως είναι αναμφίβολο πως η αποσύνθεση του διεθνούς καπιταλισμού, η πρόοδος του φασισμού και ο αυξανόμενος κίνδυνος του πολέμου προοδεύουν πολύ πιο γρήγορα από όσο η σοσιαλιστική ανοικοδόμηση της ΕΣΣΔ που πραγματοποιεί τεχνικές προόδους, αλλά όχι και ανάλογες οικονομικές, δηλαδή ύψωση του γενικού επιπέδου της εργατικής τάξης και των μαζών του πληθυσμού κ.λ.π. Ξεκινώντας από αυτή την τόσο εσφαλμένη αρχή το «7ο συνέδριο της Κ.Δ.» συνόψισε όλη του την πολιτική στην εξασφάλιση της ειρήνης της ΕΣΣΔ για να οικοδομηθεί ο σοσιαλισμός ήσυχα σε μία μόνο χώρα. Από δω πηγάζει η συμμαχία με τους «φίλους της ειρήνης», η αντικατάσταση της πάλης των τάξεων με την συνεργασία των τάξεων, το Λαϊκό Μέτωπο με αστικά ριζοσπαστικά κόμματα, όπως το ριζοσπαστικό κόμμα του γαλλικού χρηματιστικού κεφαλαίου κλπ. Όλα τα μέσα αυτά είναι προφανώς ανίκανα να εξασφαλίσουν την ειρήνη και επομένως η χρεοκοπία της νέας πολιτικής της σταλινικής «Διεθνούς» είναι από τώρα βέβαιη.
15. Ανάγκη Νέας Επαναστατικής Διεθνούς. Η διαλεκτική της ιστορίας επιφύλαξε και στην 3η Διεθνή την ίδια τύχη της 2ης. Να ταφεί δηλαδή και αυτή στον σοσιαλπατριωτισμό. Μπροστά στο παγκόσμιο προλεταριάτο μπαίνει έτσι από την ίδια την ιστορία το καθήκον το άμεσο να δημιουργήσει μία Νέα Επαναστατική Διεθνή, την 4η Διεθνή. Όσο είναι σωστό και αναγκαίο, ότι η εξέλιξη του καπιταλι&sigm